ప్రబంధం

నిర్వచనం Definition

తెలుగులో ప్రబంధం అంటే సాధారణంగా పద్యాల్లో రచించిన దీర్ఘ కావ్యం. ఒక పురాణ లేదా ఇతిహాస కథాంశాన్ని (లేదా కవి కల్పనను) ఆధారంగా తీసుకుని, వర్ణనలను, శృంగార రసాన్ని, శబ్ద-అర్థ అలంకారాలను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తూ రాస్తారు. కథ కంటే వర్ణన, శైలి సౌందర్యానికి ప్రాధాన్యం ఎక్కువ అని తరచు చెబుతారు.

ప్రబంధాల్లో సాధారణంగా అష్టాదశ వర్ణనలు అనే సంప్రదాయం ఉంటుందని చెబుతారు: నగరం, పర్వతం, ఋతువులు, సూర్యచంద్రుల ఉదయాస్తమయాలు, ఉద్యానవిహారం, జలక్రీడ, వివాహం, యుద్ధం వంటివి. ఈ పద్దెనిమిది వర్ణనల జాబితా గ్రంథాన్ని బట్టి మారుతుంది.

In Telugu, a prabandham is generally a long poem in verse. It takes a puranic or epic theme (or the poet's own invention) and elaborates it with extensive descriptions, the sringara rasa, and figures of sound and sense. It is often said that description and beauty of style count for more than the plot.

Prabandhas are said to follow a tradition of the "eighteen descriptions" (ashtadasa varnanalu), such as a city, a mountain, the seasons, sunrise and moonrise, garden outings, water sports, a wedding and a battle. The list of eighteen varies by text.

ఉపయోగం Where it is used

తెలుగు సాహిత్య చరిత్రను చర్చించేటప్పుడు ప్రబంధం ఒక ముఖ్యమైన వర్గం. మనుచరిత్ర, వసుచరిత్ర వంటివి ప్రబంధాలుగా తరచు ప్రస్తావించే రచనలు. ప్రబంధ కవిత్వం సుమారు 16వ శతాబ్దంలో ప్రత్యేకంగా వికసించిందని సాధారణంగా చెబుతారు (కాలనిర్ణయంపై అభిప్రాయభేదాలు ఉన్నాయి).

The prabandham is an important category when Telugu literary history is discussed. Manucharitra and Vasucharitra are among the works often named as prabandhas. Prabandha poetry is generally said to have flourished especially around the 16th century (opinions on the dating differ).

గమనికలు Notes

సంస్కృత కావ్యశాస్త్రంలో 'ప్రబంధం' అనే మాటకు విస్తృతమైన అర్థం ఉంది; తెలుగులో ఇది ప్రత్యేకంగా ఈ దీర్ఘ కావ్య రూపాన్ని సూచించడానికి వాడతారు. ప్రబంధానికి మహాకావ్యంతో ఉన్న సంబంధం, మొదటి ప్రబంధం ఏది అనే ప్రశ్న, ఏ రచనలు ప్రబంధాలు అనే విషయాల్లో పండితులు ఏకీభవించరు, అందుకే ఇక్కడ వాటిని నిర్ధారించలేదు. రచనల నుంచి పంక్తులు ఇవ్వలేదు.

In Sanskrit poetics the word "prabandha" has a broad meaning; in Telugu it is used specifically for this long poetic form. Scholars do not agree on how the prabandham relates to the mahakavyam, on which work is the first prabandham, or on exactly which works are prabandhas, so those matters are not settled here. No lines from works are quoted.