తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

అతిశయోక్తి

Atishayokti (hyperbole)

అతిశయోక్తి ఒక అర్థాలంకారం: ఒక విషయాన్ని లోకంలో సాధ్యమయ్యే హద్దులు దాటి, అతిశయంగా పెంచి చెప్పడం.

Atishayokti, hyperbole, is a figure of meaning in which something is described in exaggerated terms that go beyond the limits of what is possible in the ordinary world.

నిర్వచనం Definition

అతిశయోక్తి అంటే అతిశయంతో కూడిన ఉక్తి, అంటే పెంచి చెప్పిన మాట. ఇందులో కవి ఒక వ్యక్తి, వస్తువు లేదా గుణాన్ని సామాన్యంగా సాధ్యమయ్యే స్థాయి కంటే ఎంతో ఎక్కువగా వర్ణిస్తాడు. ఉదాహరణకు, సన్నని నడుమును ఉందో లేదో తెలియనంత సన్నదని, లేదా ఎత్తైన భవనం ఆకాశాన్ని తాకుతోందని చెప్పడం అతిశయోక్తికి సాధారణ ఉదాహరణలు.

Atishayokti means an utterance carried to excess, a statement made larger than life. The poet describes a person, thing or quality as far beyond what is ordinarily possible. Saying that a slender waist is so thin that one cannot tell whether it exists, or that a tall building touches the sky, are typical illustrations.

ఉపయోగం Where it is used

అందం, శక్తి, సంపద, దాతృత్వం, శౌర్యం వంటి వాటిని ఉన్నతంగా వర్ణించడానికి కవులు అతిశయోక్తిని వాడతారు; ముఖ్యంగా వీరుల, రాజుల, నాయికల వర్ణనలలో ఇది సాధారణం. వాడుక భాషలోనూ మనం తెలియకుండానే అతిశయోక్తులను వాడతాం.

Poets use atishayokti to praise beauty, strength, wealth, generosity and valour in grand terms; it is common in descriptions of heroes, kings and heroines. In everyday language, too, we use exaggeration without noticing it.

గమనికలు Notes

సాహిత్యంలో అతిశయోక్తి కేవలం అబద్ధం కాదు; భావాన్ని తీవ్రంగా వ్యక్తం చేయడానికి ఉద్దేశించిన కవితా సంప్రదాయం. అతిశయోక్తి రకాలను, వాటి పేర్లను గ్రంథాలు వేర్వేరుగా చెబుతాయి కాబట్టి ఇక్కడ ఇవ్వలేదు. ఉదాహరణలు మాటలలో ఇచ్చిన సాధారణ వివరణలు; ఏ కావ్యం నుంచీ తీసుకున్నవి కావు.

In literature atishayokti is not a mere falsehood; it is a poetic convention meant to express a feeling intensely. The kinds of atishayokti and their names differ between treatises and are not given here. The illustrations are general descriptions in words and are not taken from any work.

సంబంధిత భావనలు Related concepts