తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

అలంకారం

Alankara (figures of speech)

అలంకారం అంటే కావ్యానికి అందాన్ని, ఆకర్షణను, బలాన్ని చేకూర్చే పదచమత్కారం లేదా అర్థచమత్కారం. అలంకారశాస్త్రంలో వీటిని శబ్దాలంకారాలు, అర్థాలంకారాలు అని విభజించి వివరిస్తారు.

In poetics, an alankara (literally 'ornament') is a device of sound or of meaning that adds beauty and force to expression. Treatments commonly group them as figures of sound (shabdalankara) and figures of meaning (arthalankara).

నిర్వచనం Definition

అలంకారం అనే మాటకు సామాన్యార్థం ఆభరణం. ఆభరణం మనిషి అందాన్ని పెంచినట్లే, కావ్యంలో కవి వాడే కొన్ని చమత్కార ప్రయోగాలు భావానికి అందాన్ని, శక్తిని చేకూరుస్తాయి; వాటిని అలంకారాలు అంటారు. ఆ చమత్కారం పదాల ధ్వనిలో ఉంటే శబ్దాలంకారం అనీ, చెప్పిన భావంలో ఉంటే అర్థాలంకారం అనీ అంటారు.

The everyday meaning of the word alankara is 'ornament'. Just as an ornament adds to a person's beauty, certain turns of expression used by a poet add beauty and force to what is said; these are called alankaras. If the effect lies in the sound of the words it is a shabdalankara (figure of sound); if it lies in the idea expressed it is an arthalankara (figure of meaning).

ఉపయోగం Where it is used

తెలుగు కావ్యాలలో, పద్యాలలో కవులు వర్ణనలను, భావాలను అందంగా చెప్పడానికి అలంకారాలను విస్తృతంగా వాడతారు. అలంకారాల పేర్లు, లక్షణాలు తెలుగు సాహిత్య అధ్యయనంలో నేర్పే ప్రాథమిక అంశాలలో ఒకటి. కావ్యాన్ని చదివేటప్పుడు కవి చెప్పిన తీరులోని అందాన్ని గుర్తించడానికి అలంకార జ్ఞానం తోడ్పడుతుంది. సాధారణ మాటలలో, సామెతలలో, ప్రకటనలలో కూడా అలంకారాలు కనిపిస్తాయి.

Telugu poets use alankaras widely, in epics and in verse generally, to describe things and express ideas attractively. The names and features of the figures are among the basic topics taught in the study of Telugu literature. Knowing them helps a reader notice the beauty of the way a poet says something. Alankaras also appear in everyday speech, proverbs and advertising.

గమనికలు Notes

అలంకారాల సంఖ్య, పేర్లు, వర్గీకరణ, నిర్వచనాలు అలంకార గ్రంథాల మధ్య, పండితుల మధ్య కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి; ఈ శాఖలోని పేజీలు పాఠ్యగ్రంథాలలో సాధారణంగా కనిపించే రూపాన్ని ఇస్తాయి. కావ్యంలో అలంకారం ప్రధానమా, రసం ప్రధానమా అనే చర్చ కావ్యశాస్త్ర సంప్రదాయంలో ఉంది; ఇక్కడ దానిలోకి వెళ్లలేదు. ఉదాహరణలుగా కావ్యపంక్తులను ఇవ్వలేదు; వర్ణనలు మాటలలో మాత్రమే ఉన్నాయి.

The number, names, grouping and definitions of the alankaras differ somewhat between treatises and between scholars; the pages in this section give the form commonly found in textbooks. Whether alankara or rasa is the more important element of poetry is a discussion within the poetics tradition and is not taken up here. No lines from works are quoted as examples; illustrations are described in words only.

సంబంధిత భావనలు Related concepts