తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

ఉపమ

Upama (simile)

ఉపమ ఒక అర్థాలంకారం: ఒక వస్తువును దానితో పోల్చదగిన మరో వస్తువుతో, వాటిలోని ఉమ్మడి గుణం ఆధారంగా, వలె, లాగా, వంటి లాంటి పోలిక పదాలతో పోల్చి చెప్పడం.

Upama, the simile, is a figure of meaning in which one thing is compared with another on the basis of a quality they share, using a word of comparison such as 'like' (vale, laga, vanti).

నిర్వచనం Definition

ఉపమలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (దేనిని పోలుస్తున్నామో అది), ఉపమానం (దేనితో పోలుస్తున్నామో అది), సమానధర్మం (రెండింటిలోని ఉమ్మడి గుణం), ఉపమావాచకం (పోలికను తెలిపే పదం). ఉదాహరణకు, ముఖాన్ని చంద్రునితో పోల్చి, చంద్రుని వలె అందమైనది అని చెప్పడం ఉపమ; ఇందులో ముఖం ఉపమేయం, చంద్రుడు ఉపమానం, అందం సమానధర్మం, వలె అనేది ఉపమావాచకం.

A simile has four parts: the upameya (what is being compared), the upamana (what it is compared to), the samanadharma (the quality they share) and the upamavachaka (the word expressing the comparison). For example, saying that a face is beautiful like the moon is an upama: the face is the upameya, the moon the upamana, beauty the shared quality and 'like' the word of comparison.

ఉపయోగం Where it is used

ఉపమ తెలుగు కావ్యాలలోనే కాక వాడుక మాటలలో కూడా అత్యంత సాధారణంగా కనిపించే అలంకారం. అందం, శక్తి, ధైర్యం, వేగం వంటి గుణాలను వర్ణించడానికి కవులు ఉపమను విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. నాలుగు భాగాలూ స్పష్టంగా ఉంటే దాన్ని పూర్ణోపమ అనీ, వాటిలో ఒకటి లేదా కొన్ని లేకుండా ఉంటే లుప్తోపమ అనీ సాధారణంగా చెబుతారు.

Upama is the most common figure, in everyday speech as well as in Telugu poetry. Poets use it freely to describe qualities such as beauty, strength, courage and speed. When all four parts are stated it is commonly called purnopama, and when one or more is left unstated, luptopama.

గమనికలు Notes

ఉపమలో పోలిక పదం ఉంటుంది, రెండు వస్తువులు వేరు వేరుగా ఉంటాయి; ఉపమేయానికి ఉపమానానికి అభేదం చెబితే అది రూపకం. ఉపమ రకాల లెక్క, పేర్లు గ్రంథాలను బట్టి మారుతాయి కాబట్టి ఇక్కడ రెండు రకాలనే పేర్కొన్నాం. ఇక్కడి ఉదాహరణ పాఠ్యపుస్తకాలలో సామాన్యంగా చెప్పే రీతిలో మాటలలో ఇచ్చిన సాధారణ వివరణ; ఇది ఏ కావ్యం నుంచీ తీసుకున్నది కాదు.

In upama a word of comparison is present and the two things remain distinct; if the two are identified with each other, the figure is rupakam. The number and names of the kinds of upama vary between works, so only two kinds are mentioned here. The illustration above is a general description in words of the usual textbook kind and is not taken from any work.

సంబంధిత భావనలు Related concepts