తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

ఉత్ప్రేక్ష

Utpreksha (poetic fancy)

ఉత్ప్రేక్ష ఒక అర్థాలంకారం: ఉపమేయాన్ని చూసి అది ఉపమానమేమో అని కవి ఊహించి, సంభావనగా చెప్పడం.

Utpreksha, poetic fancy, is a figure of meaning in which the poet imagines or surmises that the thing described (upameya) is the thing it resembles (upamana), expressing it as a possibility rather than a statement of fact.

నిర్వచనం Definition

ఉత్ప్రేక్షలో ఉపమేయం ఉపమానం కావచ్చని ఊహిస్తారు. అందువల్ల ఇది వాస్తవంగా చెప్పే మాట కాదు; సంభావన. ఈ ఊహను తెలియజేయడానికి అన్నట్లు, అన్నట్టుగా, ఏమో, కాబోలు వంటి మాటలు వాడతారు. ఉదాహరణకు, సరస్సులోని అలలను చూసి అవి చేతులు ఊపి పిలుస్తున్నాయా అన్నట్లుందని చెప్పడం ఉత్ప్రేక్షకు సాధారణ ఉదాహరణ.

In utpreksha the poet imagines that the upameya may be the upamana. It is therefore not a plain statement of fact but a surmise. Words such as 'as if', 'perhaps' or 'it seems' (annatlu, emo, kabolu) signal the imagining. For example, saying that the ripples on a lake look as if they were hands waving to call someone is a typical illustration of utpreksha.

ఉపయోగం Where it is used

ప్రకృతి వర్ణనలలో, అందం వర్ణనలలో ఉత్ప్రేక్షను కవులు విరివిగా వాడతారు. కవి ఊహాశక్తిని చూపే అలంకారంగా దీనిని భావిస్తారు; ఒక దృశ్యాన్ని చూసి కవి మనసులో కలిగిన ఊహను పాఠకునికి అందించడానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.

Poets use utpreksha freely in descriptions of nature and beauty. It is regarded as a figure that shows the poet's imagination, passing on to the reader the fancy that a scene awakens in the poet's mind.

గమనికలు Notes

ఉపమలో పోలిక స్పష్టంగా చెబుతారు, రూపకంలో అభేదం చెబుతారు, ఉత్ప్రేక్షలో సందేహం లేదా ఊహ ప్రధానం. ఉత్ప్రేక్ష రకాలు, వాటి పేర్లు గ్రంథాలను బట్టి మారుతాయి కాబట్టి ఇక్కడ ఇవ్వలేదు. ఇక్కడి ఉదాహరణ మాటలలో ఇచ్చిన సాధారణ వివరణ మాత్రమే; ఏ కావ్యం నుంచీ తీసుకున్నది కాదు.

In upama a likeness is stated, in rupakam identity is stated, and in utpreksha imagination or doubt is the main element. The kinds of utpreksha and their names vary between works and are not given here. The illustration is a general description in words only and is not taken from any work.

సంబంధిత భావనలు Related concepts