తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

కరుణ రసం

Karuna rasa (the pathetic sentiment)

కరుణం నవరసాలలో ఒకటి; దీని స్థాయిభావం శోకం, అంటే దుఃఖం. ఇష్టమైనవారిని కోల్పోవడం, ఎడబాటు, దురదృష్టం వంటి సందర్భాల వర్ణనలలో ఇది కలుగుతుంది.

Karuna is one of the nine rasas; its sthayibhava is shoka, sorrow. It is aroused by descriptions of the loss of someone dear, of separation, misfortune and the like.

నిర్వచనం Definition

కరుణ రసానికి స్థాయిభావం శోకం. ప్రియమైనవారి మరణం, వియోగం, అపజయం, దురదృష్టం వంటి విభావాల వల్ల కలిగే దుఃఖాన్ని పాఠకునికి అనుభూతి చెందేలా చేయడం ఈ రసం. రోదనం, నిట్టూర్పులు, కన్నీళ్లు, నేలపై పడిపోవడం వంటి చేష్టలు ఇందులో అనుభావాలుగా కనిపిస్తాయి.

The sthayibhava of karuna rasa is shoka. The rasa lets the reader feel the sorrow caused by such determinants as the death of a loved one, separation, defeat or misfortune. Weeping, sighs, tears and collapsing to the ground are among the outward signs (anubhavas) found in it.

ఉపయోగం Where it is used

విషాద సన్నివేశాలలో, విలాప వర్ణనలలో, శోక గీతాలలో, ఎలిజీ వంటి రచనలలో కరుణ రసం ప్రధానంగా ఉంటుంది. ఇతిహాస కావ్యాలలో కూడా యుద్ధానంతర విలాపాలు వంటి సందర్భాలలో ఇది కనిపిస్తుంది.

Karuna is dominant in tragic scenes, in descriptions of lament, in songs of mourning and in elegiac writing. In epic poetry it also appears in such moments as the laments after a battle.

గమనికలు Notes

వాడుకలో కరుణ అంటే దయ, కనికరం అని అర్థం; కానీ రసంగా కరుణ స్థాయిభావం శోకం అనే దుఃఖ భావం. స్థాయిభావం శోకం అనే విషయంలో సామాన్య అంగీకారం ఉంది. ఉదాహరణ పద్యాలను ఇవ్వలేదు.

In everyday Telugu karuna means compassion or mercy, but as a rasa its sthayibhava is shoka, the feeling of sorrow. That the sthayibhava is shoka is generally accepted. No example verses are given.

సంబంధిత భావనలు Related concepts