తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

నవరసాలు

Navarasa (the nine rasas)

నవరసాలు అంటే సంప్రదాయంగా చెప్పే తొమ్మిది రసాలు: శృంగారం, హాస్యం, కరుణం, రౌద్రం, వీరం, భయానకం, బీభత్సం, అద్భుతం, శాంతం. ప్రతి రసానికి ఒక స్థాయిభావం ఉంటుంది.

The navarasa are the nine rasas of the traditional scheme: shringara, hasya, karuna, raudra, veera, bhayanaka, bibhatsa, adbhuta and shanta. Each rasa has an associated sthayibhava, a permanent emotion.

నిర్వచనం Definition

నవరసాలు, వాటి స్థాయిభావాలు ఇవి: శృంగారం (రతి), హాస్యం (హాసం), కరుణం (శోకం), రౌద్రం (క్రోధం), వీరం (ఉత్సాహం), భయానకం (భయం), బీభత్సం (జుగుప్స), అద్భుతం (విస్మయం), శాంతం (శమం). అంటే ప్రేమ, నవ్వు, దుఃఖం, కోపం, ఉత్సాహం, భయం, అసహ్యం, ఆశ్చర్యం, ప్రశాంతత అనే తొమ్మిది భావాల నుంచి ఈ రసాలు వస్తాయని చెబుతారు. ప్రతి రసానికి ప్రత్యేక పేజీ ఈ విభాగంలో ఉంది.

The nine rasas and their sthayibhavas are: shringara (rati, love), hasya (hasa, mirth), karuna (shoka, sorrow), raudra (krodha, anger), veera (utsaha, energy or heroic zeal), bhayanaka (bhaya, fear), bibhatsa (jugupsa, disgust), adbhuta (vismaya, wonder) and shanta (shama, tranquillity). In other words, the rasas are said to arise from nine basic feelings: love, laughter, grief, anger, vigour, fear, disgust, wonder and calm. Each rasa has its own page in this section.

ఉపయోగం Where it is used

తెలుగు కావ్యాలను, పద్యాలను, నాటకాలను, నృత్యాన్ని, చిత్రకళను విశ్లేషించేటప్పుడు నవరసాలను ప్రామాణికంగా వాడతారు. ఒకే రచనలో అనేక రసాలు కలిసి కనిపించవచ్చు; విమర్శలో సాధారణంగా ప్రధానమైన రసాన్ని గుర్తిస్తారు.

The navarasa are used as a standard frame when analysing Telugu poems, plays, dance and art. Several rasas can appear together in one work; in criticism the principal one is usually identified.

గమనికలు Notes

నాట్యశాస్త్రం యొక్క ప్రసిద్ధ రూపంలో మొదట ఎనిమిది రసాలను చెబుతారని, శాంతరసాన్ని తొమ్మిదవదిగా తరువాతి గ్రంథాలు చేర్చాయని సాధారణంగా చెబుతారు (సరిచూడాలి). శాంతరసం స్థాయిభావం కూడా శమం అనీ, నిర్వేదం అనీ వేర్వేరు గ్రంథాలలో కనిపిస్తుంది. కొన్ని సంప్రదాయాలు వాత్సల్యం, భక్తి వంటి మరికొన్ని రసాలను కూడా చెబుతాయి (సరిచూడాలి); అవి ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా వివరించలేదు. ఉదాహరణలుగా కావ్యపంక్తులను ఇవ్వలేదు.

It is commonly said that the Natyashastra in its well-known form lists eight rasas, and that later works added shanta as the ninth (subject to verification). The sthayibhava of shanta appears as shama in some works and as nirveda in others. Some traditions also speak of further rasas such as vatsalya (parental affection) and bhakti (devotion) (subject to verification); they are not explained separately here. No lines from works are quoted as examples.

సంబంధిత భావనలు Related concepts