ధ్వని

నిర్వచనం Definition

ధ్వని అంటే కావ్యంలో మాటలు నేరుగా చెప్పే అర్థాన్ని దాటి సూచనగా తెలిసే అర్థం. సంప్రదాయ కావ్యశాస్త్రం మాటకు మూడు శక్తులను చెబుతుంది: అభిధ (నేరు అర్థం), లక్షణ (నేరు అర్థం సరిపోనప్పుడు సంబంధం ఉన్న మరొక అర్థం), వ్యంజన (సూచించే శక్తి). ధ్వని వ్యంజన వల్ల కలిగే అర్థం.

ఉదాహరణకు, ఎదురుచూస్తున్నవారితో 'సూర్యుడు అస్తమించాడు' అని ఎవరైనా అంటే, అది కేవలం సమయం చెప్పడం కావచ్చు; సందర్భాన్ని బట్టి 'ఇక వెళ్ళే సమయం వచ్చింది' అనే సూచన కూడా ఇవ్వవచ్చు.

ధ్వని సిద్ధాంతం ఆనందవర్ధనునితో, ఆయన గ్రంథం ధ్వన్యాలోకంతో ముడిపడి ఉంది. కావ్యానికి ఆత్మ ధ్వని అని ఇది చెబుతుంది.

Dhvani is the meaning that is understood by suggestion, beyond what the words say directly. Classical poetics speaks of three powers of a word: abhidha (the direct meaning), lakshana (a related meaning taken when the direct one does not fit), and vyanjana (the power of suggestion). Dhvani is the meaning that arises through vyanjana.

For example, if someone says "the sun has set" to a person who is waiting, it may merely give the time; depending on the context it may also suggest "it is time to leave".

The dhvani theory is associated with Anandavardhana and his work Dhvanyaloka. It holds that dhvani is the soul of poetry.

ఉపయోగం Where it is used

కావ్యంలో పైకి కనిపించే అర్థం వెనుక ఉన్న సూచనలను చర్చించడానికి ధ్వని అనే భావన వాడతారు. తెలుగు సాహిత్య విమర్శలో కూడా పద్యాల భావాన్ని వివరించేటప్పుడు 'ధ్వనిస్తుంది' వంటి మాటలు తరచు వినిపిస్తాయి.

The idea of dhvani is used to discuss the hints behind the apparent meaning of a poem. In Telugu criticism too, expressions such as "it suggests" are often used when explaining a verse.

గమనికలు Notes

ధ్వనిని వస్తుధ్వని, అలంకారధ్వని, రసధ్వని అని మూడు రకాలుగా విభజించడం తరచు బోధిస్తారు; పండితులు దీన్ని ఇంకా వివరంగా విభజించారు. ఈ సిద్ధాంతం గురించిన చర్చ, విమర్శ, ఇతర సిద్ధాంతాలతో దాని సంబంధం గురించి పండితుల అభిప్రాయాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి; ఇక్కడ విస్తృతంగా బోధించే అంశాలే ఇచ్చాం. సిద్ధాంతకర్తల కాలం వంటి వివరాలను ఇవ్వలేదు.

A division of dhvani into three kinds, vastu-dhvani (of a fact), alankara-dhvani (of a figure) and rasa-dhvani (of a rasa), is often taught; scholars divide it in more detail still. Scholars differ on the discussion and criticism of this theory and on its relation to other theories; only the widely taught points are given here. Details such as the dates of the theorists are not given.