సర్వనామం

నిర్వచనం Definition

సర్వనామం అంటే నామవాచకం (పేరు) బదులుగా వాడే పదం. పేరును మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పకుండా ఉండడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

పురుష భేదం ప్రకారం:

ఉత్తమ పురుష: మాట్లాడేవారిని సూచిస్తుంది, ఉదా. నేను, మేము, మనం.

మధ్యమ పురుష: వినేవారిని సూచిస్తుంది, ఉదా. నీవు (నువ్వు), మీరు.

ప్రథమ పురుష: మాట్లాడేవారు, వినేవారు కాక ఇతరులను సూచిస్తుంది, ఉదా. అతడు, ఆమె, అది, వారు, అవి.

ఇవి కాక ప్రశ్నార్థక సర్వనామాలు (ఎవరు, ఏది), ఆత్మార్థక సర్వనామం (తాను) వంటి భేదాలనూ పాఠ్యపుస్తకాలు చెబుతాయి.

A sarvanamam (pronoun) is a word used in place of a noun (a name), so that the name need not be repeated.

By person:

Uttama purusha, the speaker: nenu ("I"), memu ("we", not including the listener), manam ("we", including the listener).

Madhyama purusha, the one addressed: nivu or nuvvu ("you"), miru ("you", plural or polite).

Prathama purusha, others than speaker and listener: atadu ("he"), ame ("she"), adi ("it"), varu ("they", people), avi ("they", things).

Textbooks also list interrogative pronouns (evaru, "who"; edi, "which / what") and the reflexive pronoun (tanu, "oneself").

ఉపయోగం Where it is used

సర్వనామాలు వాక్యంలో నామవాచకంలాగే విభక్తి ప్రత్యయాలను స్వీకరిస్తాయి. క్రియ రూపం కూడా కర్త సర్వనామాన్ని బట్టి మారుతుంది (నేను వచ్చాను, నీవు వచ్చావు, అతడు వచ్చాడు). తెలుగులో 'మేము' (వినేవారిని కలపకుండా), 'మనం' (వినేవారిని కలుపుకొని) అనే తేడా ఉండడం ఒక ప్రత్యేకత.

Pronouns take case endings in a sentence just as nouns do, and the form of the verb changes with the pronoun that is the subject (nenu vachchanu, nivu vachchavu, atadu vachchadu). A particular feature of Telugu is the difference between "memu" (we, excluding the listener) and "manam" (we, including the listener).

గమనికలు Notes

తెలుగు వ్యాకరణంలో 'ప్రథమ పురుష' అంటే ఇంగ్లీషులో 'థర్డ్ పర్సన్' అని, 'ఉత్తమ పురుష' అంటే 'ఫస్ట్ పర్సన్' అని గమనించాలి. ఇక్కడ ఇచ్చిన రూపాలు ఉదాహరణలు; ప్రాంతాన్ని, భాషా రూపాన్ని (సాహిత్య, వ్యావహారిక) బట్టి సర్వనామ రూపాలు మారుతాయి. ఇది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి వివరణ.

Note that in Telugu grammar "prathama purusha" corresponds to the English third person and "uttama purusha" to the first person. The forms given are examples; pronoun forms vary with region and register (literary or spoken). This is a textbook-level account.