త్రికసంధి

నిర్వచనం Definition

త్రికసంధి తెలుగు సంధుల్లో ఒకటి. 'త్రికం' అంటే ఆ, ఈ, ఏ అనే మూడు శబ్దాల సమూహం: ఆ (దూరాన్ని చూపేది), ఈ (దగ్గరిదాన్ని చూపేది), ఏ (ప్రశ్నార్థకం). వీటి తరువాత ఒత్తు లేని (అసంయుక్త) హల్లు వస్తే, ఆ హల్లు ద్విత్వమవుతుంది; త్రికంలోని దీర్ఘం హ్రస్వమవుతుంది.

Trika sandhi is one of the Telugu sandhis. The "trika" is the group of three words a (pointing to what is far), i (pointing to what is near) and e (the question word), all long when standing alone. When a single consonant, one that is not part of a conjunct, follows them, that consonant is doubled and the long vowel is shortened.

నియమం, ఉదాహరణలు Rule and examples

నియమం (పాఠ్యపుస్తక రూపంలో): త్రికానికి మీది అసంయుక్త హల్లుకు ద్విత్వం వస్తుంది, త్రికంలోని దీర్ఘం హ్రస్వమవుతుంది. ఇది అన్నిచోట్లా తప్పనిసరి కాదని (బహుళం) గ్రంథాలు చెబుతాయి (సరిచూడాలి).

ఉదాహరణలు:

ఆ + చోటు = అచ్చోటు

ఈ + చోటు = ఇచ్చోటు

ఏ + చోటు = ఎచ్చోటు

The rule, in textbook form: the single consonant after the trika is doubled and the long vowel of the trika is shortened. Books say this is not obligatory everywhere (bahulam) (subject to verification).

Examples:

a + chotu = acchotu

i + chotu = icchotu

e + chotu = ecchotu

గమనికలు Notes

ఈ రూపాలు ప్రధానంగా పద్యభాషలో కనిపిస్తాయి; నేటి వ్యావహారిక భాషలో 'ఆ చోటు', 'ఈ చోటు' అనే రూపాలే సాధారణం.

ఈ సంధిని ఏ వర్గంలో చేర్చాలో (ద్విత్వ సంధి అనే పేరుతో కూడా) గ్రంథాన్ని బట్టి మారవచ్చు.

These forms are seen mainly in verse language; in everyday Telugu today the forms "a chotu" and "i chotu" are the usual ones.

How this sandhi is classed, and whether it goes by another name such as a doubling sandhi, may differ by book.