గసడదవాదేశసంధి

నిర్వచనం Definition

గసడదవాదేశసంధి తెలుగు సంధుల్లో ఒకటి. పేరులోనే అది చెబుతుంది: 'గ, స, డ, ద, వ' లు 'ఆదేశం' అంటే మరొక వర్ణం స్థానంలో వచ్చేవి. పరుషాలు అని పిలిచే క, చ, ట, త, ప అక్షరాల స్థానంలో ఇవి వస్తాయి.

Gasadadavadesa sandhi is one of the Telugu sandhis. The name itself says what it is: ga, sa, da, da and va are "adesa", that is, sounds that come in place of other sounds. They replace the hard consonants (parushalu) ka, cha, ta, ta and pa.

నియమం, ఉదాహరణలు Rule and examples

నియమం (పాఠ్యపుస్తక రూపంలో): ప్రథమా విభక్తి రూపంగా ఉన్న పదం (డు, ము, వు, లు వంటి ప్రత్యయాలతో అంతమయ్యేది) తరువాత ఉన్న పదం మొదటి పరుష అక్షరానికి గ, స, డ, ద, వ లు బహుళంగా ఆదేశమవుతాయి (సరిచూడాలి).

అక్షరాల వరుస:

క → గ

చ → స

ట → డ

త → ద

ప → వ

ఉదాహరణ వాక్యాలు ప్రామాణిక వ్యాకరణ పుస్తకాల్లో చూడవచ్చు (సరిచూడాలి).

The rule, in textbook form: the initial hard consonant of a word that follows a word in the nominative form (one ending in a suffix such as du, mu, vu or lu) is, "bahulam" (frequently, not always), replaced by ga, sa, da, da or va (subject to verification).

The correspondence:

ka becomes ga

cha becomes sa

ta (retroflex) becomes da (retroflex)

ta (dental) becomes da (dental)

pa becomes va

Example sentences can be found in standard grammar books (subject to verification).

గమనికలు Notes

ఈ సంధి ప్రధానంగా పద్యభాషలో కనిపిస్తుంది; నేటి వ్యావహారిక భాషలో పాటించరు.

సూత్రంలో ఏ అక్షరాలు, ఏ పదాల తరువాత వర్తిస్తాయనే వివరాలు (సరళాలకు కూడా వర్తిస్తుందా అనేది సహా) గ్రంథాన్ని బట్టి మారవచ్చు; అందువల్ల ఇక్కడ సాధారణ రూపాన్ని మాత్రమే ఇచ్చాం. 'బహుళం' అంటే ఇది అన్నిచోట్లా తప్పనిసరి కాదు.

This sandhi is seen mainly in verse language; it is not followed in everyday Telugu today.

The exact details of which letters it applies to and after which words (including whether it also applies to the soft consonants) may differ by book, so only the general form is given here. "Bahulam" means that it is not obligatory everywhere.