అచ్సంధులు

నిర్వచనం Definition

సంస్కృత వ్యాకరణ పరిభాషలో 'అచ్' అంటే అచ్చులన్నీ. అచ్సంధులు అంటే రెండు పదాలు కలిసే చోట, మొదటి పదం చివరి అచ్చు, రెండవ పదం మొదటి అచ్చు ఒకదానితో ఒకటి కలిసి జరిగే సంధులు. స్వరసంధులు అనే పేరు కూడా కనిపిస్తుంది.

In the terminology of Sanskrit grammar, "ac" means all the vowels. Achsandhis are the sandhis in which, where two words meet, the final vowel of the first word and the initial vowel of the second act on each other. They are also called svara sandhis (vowel sandhis).

నియమం, ఉదాహరణలు Rule and examples

సాధారణంగా ఈ సంధులలో మొదటి అచ్చు లోపించవచ్చు (రాముడు + అతడు = రాముడతడు), రెండు అచ్చులూ కలిసి ఒక దీర్ఘ అచ్చు కావచ్చు (విద్య + అర్థి = విద్యార్థి), లేదా వేరొక అచ్చు రావచ్చు (రాజ + ఇంద్రుడు = రాజేంద్రుడు).

తెలుగు అచ్సంధులకు ఉదాహరణలు: అత్వ సంధి, ఇత్వ సంధి, ఉత్వ సంధి. సంస్కృత అచ్సంధులకు ఉదాహరణలు: సవర్ణదీర్ఘ సంధి, గుణ సంధి, వృద్ధి సంధి, యణాదేశ సంధి. ప్రతిదానికీ ఈ విభాగంలో విడిగా ఒక పేజీ ఉంది.

In these sandhis the first vowel may simply drop (ramudu + atadu = ramudatadu), the two vowels may merge into one long vowel (vidya + arthi = vidyarthi), or a different vowel may appear (raja + indrudu = rajendrudu).

Examples of Telugu achsandhis are atva, itva and utva sandhi. Examples of Sanskrit achsandhis are savarnadirgha, guna, vriddhi and yanadesa sandhi. Each has its own page in this section.

గమనికలు Notes

ఏ సంధులను అచ్సంధుల్లో చేర్చాలో గ్రంథాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ముఖ్యంగా యడాగమ, త్రిక, ఆమ్రేడిత సంధుల వర్గీకరణ పుస్తకాలను బట్టి భిన్నంగా ఉండవచ్చు (సరిచూడాలి).

హల్లుకు సంబంధించిన మార్పు ఉన్న సంధులు హల్సంధులు; వాటికి ప్రత్యేక పేజీ ఉంది.

Which sandhis are counted as achsandhis can differ by book. In particular the placing of yadagama, trika and amredita sandhi may differ between books (subject to verification).

Sandhis with a change involving a consonant are halsandhis; they have a page of their own.