హ్రస్వ, దీర్ఘ, ప్లుత స్వరాలు

నిర్వచనం Definition

అచ్చులను ఉచ్చరించే కాలాన్ని బట్టి మూడు రకాలుగా విభజిస్తారు. హ్రస్వాలు తక్కువ కాలంలో, దీర్ఘాలు అంతకంటే ఎక్కువ కాలంలో ఉచ్చరించేవి. ప్లుతం మరీ ఎక్కువగా సాగదీసి పలికేది. ఈ కాలాన్ని కొలిచే ప్రమాణం మాత్ర.

Vowels are divided into three kinds by the time taken in saying them. Short vowels are spoken in the least time, long vowels take longer, and the pluta is drawn out the most. The unit used to measure this time is the matra.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

హ్రస్వాలు: అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఎ, ఒ.

దీర్ఘాలు: ఆ, ఈ, ఊ, ౠ, ఏ, ఓ. ఐ, ఔ లను కూడా చాలా పుస్తకాలు దీర్ఘాలలో చేరుస్తాయి (సరిచూడాలి).

ప్లుతం: దూరంగా ఉన్నవారిని పిలిచేటప్పుడు, లేదా గానంలో, అచ్చును మూడు మాత్రల కాలం సాగదీసి పలకడం. సాధారణ రచనలో దీనికి ప్రత్యేక అక్షరం లేదు.

Short (hrasva): a, i, u, ru, e, o.

Long (deergha): aa, ii, uu, ruu, ee, oo. Many books also place ai and au among the long vowels (subject to verification).

Pluta: drawing out a vowel for three matras, as when calling to someone far away or in chanting and singing. Ordinary writing has no separate letter for it.

గమనికలు Notes

తెలుగులో ఎ, ఒ అనే హ్రస్వ అచ్చులు కూడా ఉన్నాయి, ఏ, ఓ లు వాటి దీర్ఘ రూపాలు. అందుకే హ్రస్వ, దీర్ఘ భేదం పదం అర్థాన్ని మార్చగలదు (ఉదా. కల, కాల).

ఛందస్సులో ఈ భేదం ముఖ్యం: లఘువు, గురువు నిర్ణయించడానికి అచ్చు హ్రస్వమా దీర్ఘమా చూస్తారు; దాని గురించి 'గురువు – లఘువు' పేజీ చూడండి. ప్లుత స్వరాల వివరాలు ఎక్కువ పాఠ్యపుస్తకాల్లో క్లుప్తంగానే ఉంటాయి.

Telugu has short e and o as well; ee and oo are their long forms. The difference between short and long can change the meaning of a word (for example kala and kaala).

In prosody the difference matters: to decide laghu or guru one looks at whether the vowel is short or long; see the page "Guru and laghu". Most textbooks give the pluta only briefly.