వర్గాక్షరాలు

నిర్వచనం Definition

హల్లులలో క నుంచి మ వరకు ఉన్న ఇరవై ఐదు అక్షరాలను ఉచ్చారణ స్థానాన్ని బట్టి ఐదు వర్గాలుగా విభజిస్తారు. ఒక్కో వర్గంలో ఐదు అక్షరాలు ఉంటాయి. వీటిని వర్గాక్షరాలు (వర్గ హల్లులు) అంటారు.

The twenty-five consonants from ka to ma are divided, by place of articulation, into five groups of five letters each. These are called vargaksharalu (the group consonants).

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

క-వర్గం: క, ఖ, గ, ఘ, ఙ.

చ-వర్గం: చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ.

ట-వర్గం: ట, ఠ, డ, ఢ, ణ.

త-వర్గం: త, థ, ద, ధ, న.

ప-వర్గం: ప, ఫ, బ, భ, మ.

ప్రతి వర్గంలోనూ అమరిక ఒకటే: మొదటి, మూడవ అక్షరాలు అల్పప్రాణాలు; రెండవ, నాలుగవ అక్షరాలు మహాప్రాణాలు; ఐదవ అక్షరం ముక్కు ద్వారా ఉచ్చరించే అనునాసికం (ఙ, ఞ, ణ, న, మ).

Ka-group: ka, kha, ga, gha, nga.

Cha-group: cha, chha, ja, jha, nya.

Ta-group (retroflex): ta, tha, da, dha, na.

Ta-group (dental): ta, tha, da, dha, na.

Pa-group: pa, pha, ba, bha, ma.

The pattern is the same in every group: the first and third letters are unaspirated (alpapranalu), the second and fourth are aspirated (mahapranalu), and the fifth is a nasal (anunasikam), spoken through the nose: nga, nya, na (retroflex), na (dental), ma.

గమనికలు Notes

య, ర, ల, వ, శ, ష, స, హ, ళ వంటి హల్లులు ఈ ఐదు వర్గాల్లో చేరవు; వాటిని పుస్తకాలు వేరుగా చెబుతాయి, పేర్లు గ్రంథాన్ని బట్టి మారతాయి.

తెలుగు వ్యాకరణంలో క, చ, ట, త, ప లను పరుషాలు అని, గ, స, డ, ద, వ లను సరళాలు అని చెప్పడం పాఠ్యపుస్తకాల్లో కనిపిస్తుంది; సంధి నియమాల్లో ఈ పేర్లు వాడతారు (సరిచూడాలి). అయిదు వర్గాల ఉచ్చారణ స్థానాల గురించి 'ఉచ్చారణ స్థానాలు' పేజీ చూడండి.

Consonants such as ya, ra, la, va, sha, sa, ha and the retroflex la do not belong to the five groups; books treat them separately, and the names differ by book.

Textbooks of Telugu grammar call ka, cha, ta, ta, pa the parushalu and ga, sa, da, da, va the saralalu, and sandhi rules use these names (subject to verification). For the places of articulation of the five groups, see the page "Uccharana sthanalu".