సంధికి, సమాసానికి తేడా

నిర్వచనం Definition

సంధి వర్ణాల స్థాయిలో జరిగే మార్పు: ఒక పదం చివర ఉన్న వర్ణం, తరువాతి పదం మొదట ఉన్న వర్ణం కలిసేటప్పుడు రూపం మారడం. సమాసం పదాల స్థాయిలో జరిగే కలయిక: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు, వాటి మధ్య ఉండే అర్థ సంబంధంతో, ఒకే పదంగా మారడం; ఈ సంబంధాన్ని చెప్పే విభక్తి ప్రత్యయం లేదా మాటలు సమాసంలో లోపిస్తాయి.

Sandhi works at the level of sounds: the form changes where the last sound of one word meets the first sound of the next. A samasam works at the level of words: two or more words become one word, with a meaning relation between them; the case ending or the words that state this relation drop out of the compound.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

తేడాలు:

1. సంధిలో మార్పు వర్ణాలకు; సమాసంలో పదాల అర్థ సంబంధానికి.

2. సంధిని విడదీస్తాం (పూర్వపదం + పరపదం); సమాసాన్ని విగ్రహవాక్యంతో విప్పుతాం.

3. సంధి పేర్లు ఏ వర్ణం ఎలా మారిందో చెబుతాయి (గుణ సంధి, ఇత్వ సంధి); సమాసం పేర్లు ఏ అర్థ సంబంధమో చెబుతాయి (తత్పురుషం, ద్వంద్వం).

ఉదాహరణలు:

ఏమంటివి = ఏమి + అంటివి: సంధి మాత్రమే. ఇది సమాసం కాదు, ఎందుకంటే రెండు పదాల మధ్య సమాస సంబంధం లేదు.

రాజభటుడు = రాజు యొక్క భటుడు: సమాసం మాత్రమే (తత్పురుషం). ఇక్కడ వర్ణాల్లో సంధి మార్పు కనిపించదు.

రామాలయం: రామ + ఆలయం అని విడదీస్తే సంధి (సవర్ణదీర్ఘ సంధి); రాముని ఆలయం అని విప్పితే సమాసం (షష్ఠీ తత్పురుషం). ఒకే పదంలో రెండూ ఉన్నాయి.

The differences:

1. In a sandhi the change is in the sounds; in a samasam it is in the meaning relation between the words.

2. A sandhi is split (purvapadam + parapadam); a samasam is opened up with a vigrahavakyam.

3. The names of sandhis say how a sound changed (guna sandhi, itva sandhi); the names of samasas say what the meaning relation is (tatpurusha, dvandva).

Examples:

emantivi = emi + antivi: a sandhi only. It is not a samasam, because the two words do not stand in a compound relation.

rajabhatudu = raju yokka bhatudu: a samasam only (tatpurusha). No sandhi change in the sounds is seen here.

ramalayam: split as rama + alayam it is a sandhi (savarnadirgha sandhi); opened up as ramuni alayam it is a samasam (shashthi tatpurusha). Both are present in one word.

గమనికలు Notes

పాఠశాల అభ్యాసాల్లో ఒకే పదాన్ని 'సంధి విడదీయండి' అని, 'సమాసం పేరు చెప్పండి' అని వేర్వేరుగా అడగవచ్చు; అందువల్ల రెండు విశ్లేషణలూ తెలిసి ఉండాలి. సమాసంలో సంధి కూడా జరగవచ్చు; దానిని కొన్ని గ్రంథాలు వేరు పేరుతో చెబుతాయి (సరిచూడాలి). పేర్లు, విభజన గ్రంథాన్ని బట్టి మారతాయి.

In school exercises one word may be asked about twice, once as "split the sandhi" and once as "name the samasa", so both analyses should be known. A sandhi can also take place inside a compound; some books give this a separate name (subject to verification). Names and divisions differ by book.