సమాసాలు Compounds

అవ్యయీభావ సమాసం అంటే పూర్వపదం అవ్యయం (యథా, ప్రతి, ఉప వంటిది) అయి, సమస్త పదం మొత్తంగా అవ్యయంలా క్రియావిశేషణ భావంతో నిలిచే సమాసం.

కర్మధారయ సమాసం అంటే రెండు పదాలూ ఒకే విభక్తిలో ఉండి, ఒక పదం మరొక పదాన్ని విశేషించే సమాసం (విశేషణం-విశేష్యం). విగ్రహవాక్యంలో "అయిన", "వంటి" వంటి మాటలు వస్తాయి.

చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదంలో చతుర్థీ విభక్తి (ఎవరికి, దేనికొరకు అనే అర్థం, "కొరకు", "కు") లోపించిన తత్పురుషం. విగ్రహవాక్యంలో పూర్వపదానికి "కొరకు" లేదా "కు" చేర్చి చెబుతాం.

తత్పురుష సమాసం అంటే ఉత్తరపదం ప్రధానంగా ఉండి, పూర్వపదంతో దానికి ఏదో ఒక విభక్తి సంబంధం ఉండే సమాసం. విగ్రహవాక్యంలో లోపించిన విభక్తిని బట్టి దీనిని ద్వితీయా, తృతీయా తత్పురుషం వంటి ఉపరకాలుగా చెబుతారు.

తృతీయా తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదంలో తృతీయా విభక్తి (సాధనం లేదా కర్త అర్థం, "చేత", "తో") లోపించిన తత్పురుషం. విగ్రహవాక్యంలో పూర్వపదానికి "చేత" చేర్చి చెబుతాం.

ద్వంద్వ సమాసం అంటే రెండు (లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) పదాలూ సమాన ప్రాధాన్యంతో, "మరియు" అనే అర్థంతో కలిసే సమాసం. విగ్రహవాక్యంలో "-యు, -యు" లేదా "-ను, -ను" అనే చేర్పుతో రెండు పదాలనూ విడిగా చెబుతాం.

ద్విగు సమాసం అంటే పూర్వపదం సంఖ్యను తెలిపే పదంగా ఉండే సమాసం. విగ్రహవాక్యంలో "మూడు", "ఏడు" వంటి సంఖ్యావాచకంతో ఉత్తరపదాన్ని చెబుతాం.

ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదంలో ద్వితీయా విభక్తి (కర్మ అర్థం, "ను", "ని") లోపించిన తత్పురుషం. విగ్రహవాక్యంలో పూర్వపదానికి "ను" చేర్చి ఉత్తరపదంతో కలిపి చెబుతాం.

నఞ్ తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదం నిషేధాన్ని లేదా "కాని" అనే అర్థాన్ని తెలిపే (అ-, అన్- వంటి) ఉపసర్గ అయి, ఉత్తరపదానికి వ్యతిరేకార్థాన్ని ఇచ్చే తత్పురుషం.

పంచమీ తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదంలో పంచమీ విభక్తి (వేరుపడటం లేదా హేతువు అర్థం, "వలన", "నుండి") లోపించిన తత్పురుషం. విగ్రహవాక్యంలో పూర్వపదానికి "వలన" లేదా "నుండి" చేర్చి చెబుతాం.

బహువ్రీహి సమాసం అంటే సమస్త పదం తన రెండు భాగాల అర్థాన్ని కాకుండా, వాటితో సంబంధం ఉన్న మరొక వ్యక్తిని లేదా వస్తువును సూచించే సమాసం. విగ్రహవాక్యం సాధారణంగా "కలవాడు", "కలది" వంటి మాటలతో ముగుస్తుంది.

విగ్రహవాక్యం అంటే ఒక సమస్త పదాన్ని విప్పి, దాని అర్థాన్ని విభక్తులతో లేదా వివరణ పదాలతో కూడిన వాక్యంగా చెప్పడం. సమస్త పదం ఏ సమాసమో నిర్ణయించడానికి ఇది ఆధారం.

విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయం అంటే పూర్వపదం విశేషణం, ఉత్తరపదం విశేష్యం అయిన కర్మధారయ సమాసం. విగ్రహవాక్యంలో విశేషణానికి "అయిన" లేదా "-ని" చేర్చి విశేష్యంతో చెబుతాం.

షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదంలో షష్ఠీ విభక్తి (సంబంధం లేదా స్వామ్యం అర్థం, "యొక్క") లోపించిన తత్పురుషం. విగ్రహవాక్యంలో పూర్వపదానికి "యొక్క" చేర్చి చెబుతాం.

సప్తమీ తత్పురుష సమాసం అంటే పూర్వపదంలో సప్తమీ విభక్తి (ఆధారం, స్థలం లేదా కాలం అర్థం, "లో", "అందు") లోపించిన తత్పురుషం. విగ్రహవాక్యంలో పూర్వపదానికి "అందు" లేదా "లో" చేర్చి చెబుతాం.

సమాస భేదాలు అంటే సమాసాల రకాలు. ఒక సమస్త పదం ఏ రకమో తెలుసుకోవాలంటే ముందు పూర్వపదం, ఉత్తరపదం వేరుచేసి, విగ్రహవాక్యం రాసి, ఏ పదం ప్రధానమో చూడాలి. రకాల పేర్లు, సంఖ్య గ్రంథాన్ని బట్టి మారతాయి.

సమాసం అంటే అర్థపరంగా సంబంధం ఉన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు, మధ్యలోని విభక్తి ప్రత్యయాలను వదిలి, ఒకే పదంగా కలవడం. ఇలా ఏర్పడిన పదాన్ని సమస్త పదం అంటారు.