విభక్తులు (కారకాలు) Cases
ఈ జాబితా వ్యాకరణం విభాగంలోనిది. తెలుగు వ్యాకరణం: వర్ణమాల, సంధులు, సమాసాలు, విభక్తులు, క్రియలు, పదభేదాలు.
This list belongs to Grammar. Telugu grammar: letters and sounds, sandhi, compounds, cases, verbs and parts of speech.
నామవాచకాలకు, సర్వనామాలకు చేరే విభక్తులు, వాటి అర్థాలు (కారకాలు).
The case endings that attach to nouns and pronouns, and what they express.
- కారకాలు · Karakalu (case relations)
కారకాలు అంటే వాక్యంలో నామవాచకానికి క్రియతో ఉండే సంబంధాల రకాలు. సంస్కృత వ్యాకరణ సంప్రదాయంలో కర్త, కర్మ, కరణం, సంప్రదానం, అపాదానం, అధికరణం అని ఆరు కారకాలను చెబుతారు; వీటిని విభక్తులతో సరిపోల్చి చూపుతారు.
- చతుర్థీ విభక్తి · Chaturthi vibhakti (dative case)
చతుర్థీ విభక్తి అంటే ఎవరికి లేదా దేని కొరకు పని జరుగుతుందో చెప్పే రూపం. సంప్రదాయంగా దీని ప్రత్యయాలుగా కు, కొరకు వంటివాటిని చెబుతారు.
- తృతీయా విభక్తి · Tritiya vibhakti (instrumental case)
తృతీయా విభక్తి అంటే పని దేనితో లేదా ఎవరి సాధనంతో జరిగిందో, లేదా ఎవరితో కలిసి జరిగిందో చెప్పే రూపం. సంప్రదాయంగా దీని ప్రత్యయాలుగా చేత, తో వంటివాటిని చెబుతారు.
- ద్వితీయా విభక్తి · Dvitiya vibhakti (accusative case)
ద్వితీయా విభక్తి అంటే వాక్యంలో కర్మను, అంటే క్రియ యొక్క ఫలం పడేదాన్ని చెప్పే రూపం. సంప్రదాయ పుస్తకాల్లో దీని ప్రత్యయాలుగా ని, ను, ల వంటివాటిని, కొన్ని పుస్తకాల్లో గురించి వంటి పదాలను కూడా చెబుతారు.
- పంచమీ విభక్తి · Panchami vibhakti (ablative case)
పంచమీ విభక్తి అంటే ఒక దాని నుంచి వేరుపడడం, హేతువు, పోలిక వంటి భావాలను చెప్పే రూపం. సంప్రదాయంగా దీని ప్రత్యయాలుగా వలన, కంటె వంటివాటిని చెబుతారు.
- ప్రథమా విభక్తి · Prathama vibhakti (nominative case)
ప్రథమా విభక్తి అంటే వాక్యంలో కర్తను, అంటే క్రియను చేసేదాన్ని చెప్పే పదరూపం. సంప్రదాయ వ్యాకరణ పుస్తకాల్లో దీని ప్రత్యయాలుగా డు, ము, వు, లు వంటివాటిని చెబుతారు; రాముడు, ఫలము వంటి రూపాలు ప్రథమా విభక్తిలో ఉంటాయి.
- విభక్తి · Vibhakti (case)
విభక్తి అంటే నామవాచకం లేదా సర్వనామం వాక్యంలో క్రియతో, ఇతర పదాలతో ఎలాంటి సంబంధం కలిగి ఉందో తెలిపే ప్రత్యయం లేదా ఆ సంబంధం. సంప్రదాయంగా ప్రథమ నుంచి సప్తమి వరకు ఏడు విభక్తులు, సంబోధనతో కలిపి ఎనిమిది చెబుతారు.
- విభక్తి ప్రత్యయాలు · Vibhakti pratyayalu (case endings)
విభక్తి ప్రత్యయాలు అంటే నామవాచకానికి, సర్వనామానికి చేరి దాని విభక్తిని తెలిపే అక్షరాలు లేదా పదాలు. సంప్రదాయ పుస్తకాల్లో ప్రతి విభక్తికి కొన్ని ప్రత్యయాలను చెబుతారు; ఇక్కడ అవి సంక్షిప్తంగా ఒక చోట ఇవ్వబడ్డాయి, జాబితాలు పుస్తకాన్ని బట్టి మారతాయి.
- షష్ఠీ విభక్తి · Shashthi vibhakti (genitive case)
షష్ఠీ విభక్తి అంటే ఒక నామవాచకానికి మరొక దానితో ఉన్న సంబంధాన్ని, ముఖ్యంగా స్వాధీనాన్ని లేదా చెందడాన్ని చెప్పే రూపం. సంప్రదాయంగా దీనికి యొక్క వంటి ప్రత్యయాన్ని చెబుతారు.
- సంబోధనా ప్రథమా · Sambodhana prathama (vocative)
సంబోధనా ప్రథమా అంటే ఒకరిని పిలిచేటప్పుడు వాడే రూపం. సంప్రదాయంగా దీన్ని ప్రథమా విభక్తికి అనుబంధంగా, లేదా ఎనిమిదో విభక్తిగా చెబుతారు; ఇందులో పదం చివర మార్పు (రాముడు నుంచి రామా) లేదా ఓ, ఓరి వంటి పదాలు ఉంటాయి.
- సప్తమీ విభక్తి · Saptami vibhakti (locative case)
సప్తమీ విభక్తి అంటే పని జరిగిన చోటును లేదా సమయాన్ని, అంటే ఆధారాన్ని చెప్పే రూపం. సంప్రదాయంగా దీని ప్రత్యయాలుగా అందు, న, ఆధునిక భాషలో లో వంటివాటిని చెబుతారు.