కర్తృ కారకం

నిర్వచనం Definition

కర్తృ కారకం అంటే వాక్యంలో క్రియను చేసేవారి లేదా క్రియ తెలిపే స్థితిలో ఉన్నవారి పాత్ర. ఆరు కారకాల్లో ఇది మొదటిది. సంప్రదాయంగా కర్తను స్వతంత్రంగా పని చేసేవాడిగా వర్ణిస్తారు (సరిచూడాలి).

తెలుగులో కర్త సాధారణంగా ప్రథమా విభక్తిలో ఉంటాడు. కారకాల గురించిన సాధారణ పరిచయం 'కారకాలు' పేజీలో ఉంది.

The kartru karakam is the role of the one who does the action of the verb, or who is in the state it tells of. It is the first of the six karakas. Tradition describes the doer as the one who acts independently (subject to verification).

In Telugu the doer is usually in the first case, prathama vibhakti. A general introduction to the karakas is on the page "Karakalu".

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

క్రియకు ముందు 'ఎవరు?' లేదా 'ఏది?' అని అడిగి చూడండి; దానికి వచ్చే సమాధానం కర్త.

రాముడు కత్తితో పండును కోశాడు. (ఎవరు కోశాడు? రాముడు.)

పిల్లలు ఆడుతున్నారు. (ఎవరు ఆడుతున్నారు? పిల్లలు.)

పండు రాలింది. (ఏది రాలింది? పండు.)

మూడో వాక్యంలో పండు ఏదో చేయడం లేదు; 'రాలింది' అనే క్రియ తెలిపే స్థితిలో ఉంది. అయినా అది వాక్యానికి కర్తగానే లెక్క.

Before the verb, ask "who?" or "what?". The answer is the doer.

ramudu kattito pandunu koshadu. (Who cut? Ramudu.)

pillalu adutunnaru. (Who are playing? The children.)

pandu ralindi. (What fell? The fruit.)

In the third sentence the fruit does nothing; it is in the state the verb "ralindi" tells of. Even so it counts as the kartru of the sentence.

గమనికలు Notes

కర్మణి ప్రయోగంలో పని చేసినవారిని తృతీయా విభక్తి చెబుతుంది (రాముని చేత పని చేయబడింది), అందువల్ల కర్తృ కారకం ఎల్లప్పుడూ ప్రథమలోనే ఉంటుందని చెప్పలేం. ఈ పోలిక సాధారణంగా చెప్పేదే.

ఇక్కడ ఇచ్చింది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి వివరణ. కారకాల సంఖ్య, నిర్వచనాలు పుస్తకాన్ని బట్టి, ఆధునిక భాషా శాస్త్ర విశ్లేషణను బట్టి మారతాయి (సరిచూడాలి).

In a karmani prayogam the one who did the action is shown by the third case (ramuni cheta pani cheyabadindi), so the kartru karakam cannot always be said to be in the first case. The matching is the usual one, not a fixed rule.

This is a textbook-level account. The count and definitions of the karakas differ by book and by modern linguistic analysis (subject to verification).