కారకాలు

నిర్వచనం Definition

కారకం అంటే వాక్యంలో ఒక నామవాచకం క్రియతో ఏ పాత్రలో ఉందో చెప్పే సంబంధం. విభక్తి అనేది పదానికి చేరే రూపం; కారకం అనేది ఆ రూపం చెప్పే పాత్ర. సంప్రదాయంగా ఆరు కారకాలు:

కర్త: పని చేసేది.

కర్మ: పని దేనిపై పడుతుందో అది.

కరణం: పనికి సాధనమైనది.

సంప్రదానం: పని ఎవరికి ఇవ్వబడిందో, లేదా ఎవరి కోసం జరిగిందో వారు.

అపాదానం: దేని నుంచి వేరుపడి పని జరిగిందో అది.

అధికరణం: పనికి ఆధారమైన స్థలం లేదా సమయం.

A karaka is the role a noun plays in relation to the verb of a sentence. Vibhakti is the form added to a word; karaka is the role that form expresses. Traditionally six karakas are named:

Kartru: the doer.

Karma: the thing on which the action falls.

Karana: the means of the action.

Sampradana: the one to whom something is given, or for whom the action is done.

Apadana: the point from which something is separated.

Adhikarana: the place or time that supports the action.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

ఒక వాక్యంలో ఆరు పాత్రలనూ చూడవచ్చు: రాముడు కత్తితో పండును కోశాడు. ఇంట్లో కూర్చుని పిల్లలకు పండ్లు ఇచ్చాడు. చెట్టు నుండి పండు రాలింది.

రాముడు: కర్త (ప్రథమా విభక్తి).

పండును: కర్మ (ద్వితీయా విభక్తి).

కత్తితో: కరణం (తృతీయా విభక్తి).

పిల్లలకు: సంప్రదానం (చతుర్థీ విభక్తి).

చెట్టు నుండి: అపాదానం (పంచమీ విభక్తి).

ఇంట్లో: అధికరణం (సప్తమీ విభక్తి).

ఈ పోలిక సాధారణంగా చెప్పేది; ఒకే కారకం వేరువేరు విభక్తుల్లో కనిపించవచ్చు. ఉదాహరణకు కర్మణి ప్రయోగంలో కర్త తృతీయా విభక్తిలో ఉంటాడు.

The six roles can be seen across a few sentences: ramudu kattito pandunu koshadu. intlo kurchuni pillalaku pandlu ichchadu. chettu nundi pandu ralindi.

ramudu: kartru (prathama).

pandunu: karma (dvitiya).

kattito: karana (tritiya).

pillalaku: sampradana (chaturthi).

chettu nundi: apadana (panchami).

intlo: adhikarana (saptami).

This matching is the usual one; the same karaka can appear in different cases. For example, in a passive construction the doer is in the tritiya.

గమనికలు Notes

ఇక్కడ ఇచ్చింది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి సరళ వివరణ. షష్ఠీ విభక్తి (సంబంధం) నామవాచకాల మధ్య సంబంధం కాబట్టి కారకాల్లో లెక్కించరని సంప్రదాయంగా చెబుతారు. తెలుగు పాఠశాల వ్యాకరణంలో విభక్తులకు ప్రాధాన్యం ఎక్కువ, కారకాల చర్చ కొన్ని పుస్తకాల్లోనే ఉంటుంది; కారకాల సంఖ్య, నిర్వచనాలు పుస్తకాన్ని బట్టి, ఆధునిక భాషా శాస్త్ర విశ్లేషణను బట్టి మారతాయి (సరిచూడాలి).

This is a simple textbook-level account. Tradition does not count the shashthi (relation) among the karakas, since it relates two nouns. Telugu school grammar gives more weight to the vibhaktis, and a discussion of karakas appears only in some books; the count and the definitions differ by book and by modern linguistic analysis (subject to verification).