ప్రథమా విభక్తి

నిర్వచనం Definition

ప్రథమా విభక్తి అంటే వాక్యంలో కర్తను చెప్పే పదరూపం. కర్త అంటే క్రియను చేసేది, లేదా క్రియ తెలిపే స్థితిలో ఉన్నది. ఏడు విభక్తుల్లో ఇది మొదటిది.

తెలుగులో ఇది సాధారణంగా నామవాచకానికి లేదా సర్వనామానికి ఉండే మూల రూపం: ఇతర విభక్తుల ప్రత్యయాలు చేరని రూపం. కర్త ఎవరో తెలుసుకోవడానికి ఇదే ఆధారం.

Prathama vibhakti is the word form that names the subject, the kartru, of a sentence: the one that does the action or is in the state the verb tells of. It is the first of the seven cases.

In Telugu it is usually the base form of a noun or pronoun, the form to which the endings of the other cases have not been added. It is the form on which the subject of a sentence is recognised.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

క్రియకు ముందు 'ఎవరు?' లేదా 'ఏది?' అని అడిగి చూడండి; దానికి వచ్చే సమాధానం ప్రథమా విభక్తిలో ఉంటుంది.

రాముడు చదివాడు. (ఎవరు చదివాడు? రాముడు.)

పిల్లలు ఆడుతున్నారు. (ఎవరు ఆడుతున్నారు? పిల్లలు.)

పండు రాలింది. (ఏది రాలింది? పండు.)

సంప్రదాయ పుస్తకాల్లో ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయాలుగా డు, ము, వు, లు అని చెబుతారు (రాముడు, ఫలము, గురువు, పుస్తకాలు వంటి రూపాల్లో కనిపిస్తాయి). ప్రత్యయాల జాబితా గ్రంథాన్ని బట్టి మారవచ్చు (సరిచూడాలి).

Before the verb, ask "who?" or "what?". The answer is in the prathama vibhakti.

ramudu chadivadu. (Who read? Ramudu.)

pillalu adutunnaru. (Who are playing? The children.)

pandu ralindi. (What fell? The fruit.)

Traditional grammar books give du, mu, vu and lu as the endings of this case; they are seen in forms like ramudu, phalamu, guruvu and pustakalu. The list of endings may differ by book (subject to verification).

గమనికలు Notes

ఇక్కడ ఇచ్చింది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి వివరణ. ఆధునిక రచనలో 'ము'కు బదులు 'ం' రాయడం సాధారణం (ఫలము బదులు ఫలం). కర్మణి ప్రయోగంలో కర్త ప్రథమా విభక్తిలో ఉండదు (ఆ వాక్యంలో కర్తను తృతీయా విభక్తి చెబుతుంది). విభక్తుల పరిచయం, మిగిలిన విభక్తుల వివరాలు విభక్తి పేజీలో ఉన్నాయి.

This is a textbook-level account. In modern writing the ending "mu" is often written as the anusvara (phalam for phalamu). In a passive construction (karmani prayogam) the doer is not in the prathama vibhakti; it is in the tritiya. The general introduction to the cases and the other cases are on the vibhakti page and its neighbours.