తృతీయా విభక్తి

నిర్వచనం Definition

తృతీయా విభక్తి అంటే పనిని చేయడానికి ఉపయోగించిన సాధనాన్ని, లేదా పనిలో తోడుగా ఉన్నవారిని చెప్పే రూపం. సాధనం అంటే పని ఏ వస్తువుతో జరిగిందో అది; తోడు అంటే ఎవరితో కలిసి జరిగిందో వారు. కర్మణి ప్రయోగంలో పని చేసినవారిని (కర్తను) కూడా ఈ విభక్తి చెబుతుంది.

Tritiya vibhakti is the form that names the means by which an action is done, or the one who accompanies it. The means is the thing with which the action is done; the companion is the person with whom it is done. In a passive construction (karmani prayogam) this case also names the doer.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

'దేనితో?', 'ఎవరితో?', 'ఎవరి చేత?' అని అడిగి చూడండి.

అతడు కలంతో రాశాడు. (దేనితో రాశాడు? కలంతో.)

ఆమె తల్లితో వెళ్ళింది. (ఎవరితో వెళ్ళింది? తల్లితో.)

ఈ పని అతని చేత జరిగింది. (ఎవరి చేత? అతని చేత.)

సంప్రదాయ పుస్తకాల్లో ప్రత్యయాలుగా చేత, తో అని చెబుతారు; పాత రూపాలుగా చేతన్, తోడ వంటివి కూడా ఇస్తారు (సరిచూడాలి).

Ask "with what?", "with whom?" or "by whom?".

atadu kalamto rasadu. (He wrote with what? With a pen.)

ame tallito vellindi. (She went with whom? With her mother.)

i pani atani cheta jarigindi. (By whom was it done? By him.)

Traditional books give cheta and to as the endings; older forms such as chetan and toda are also listed (subject to verification).

గమనికలు Notes

ఇక్కడ ఇచ్చింది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి వివరణ. ఒకే 'తో' సాధనాన్ని (కలంతో), తోడును (తల్లితో) రెండింటినీ చెప్పగలదు; ఈ రెండు అర్థాలను కొన్ని పుస్తకాలు వేరుగా పేర్కొంటాయి. ఈ విభక్తి కారక సంబంధంలో కరణం (సాధనం) కింద వస్తుంది.

This is a textbook-level account. The same "to" can mark a means (kalamto) or a companion (tallito); some books name the two senses separately. In the karaka scheme this case is usually matched with the karana (means).