కరణ కారకం

నిర్వచనం Definition

కరణ కారకం అంటే పనిని చేయడానికి ఉపయోగించిన సాధనం, అంటే పని ఏ వస్తువుతో లేదా ఏ సాధనంతో జరిగిందో అది. ఆరు కారకాల్లో ఇది మూడవది.

తెలుగులో కరణం సాధారణంగా తృతీయా విభక్తిలో ఉంటుంది.

The karana karakam is the means used to do the action: the thing or instrument with which the action was done. It is the third of the six karakas.

In Telugu the means is usually in the third case, tritiya vibhakti.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

క్రియకు ముందు 'దేనితో?' అని అడిగి చూడండి; దానికి వచ్చే సమాధానం కరణం.

రాముడు కత్తితో పండును కోశాడు. (దేనితో కోశాడు? కత్తితో.)

అతడు కలంతో రాశాడు. (దేనితో రాశాడు? కలంతో.)

ఈ రెండు వాక్యాల్లోనూ 'కత్తి', 'కలం' పని జరగడానికి ఉపయోగపడే సాధనాలు.

Before the verb, ask "with what?". The answer is the means.

ramudu kattito pandunu koshadu. (Cut with what? With a knife.)

atadu kalamto rasadu. (Wrote with what? With a pen.)

In both sentences the knife and the pen are instruments that help the action to happen.

గమనికలు Notes

'తో' తోడును కూడా చెప్పగలదు (ఆమె తల్లితో వెళ్ళింది); తోడు సాధనం కాదు కాబట్టి దాన్ని కరణంగా లెక్కించాలా వద్దా అన్న విషయంలో పుస్తకాలు ఒకే విధంగా చెప్పవు (సరిచూడాలి). అలాగే కర్మణి ప్రయోగంలో పని చేసినవారిని చెప్పే తృతీయ (రాముని చేత) కర్తను చెబుతుంది, కరణాన్ని కాదు.

ఇక్కడ ఇచ్చింది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి వివరణ; కారకాల సంఖ్య, నిర్వచనాలు పుస్తకాన్ని బట్టి మారతాయి (సరిచూడాలి).

"To" can also express accompaniment (ame tallito vellindi); since a companion is not an instrument, books do not agree on whether it should be counted as karana (subject to verification). Likewise, in a karmani prayogam the third case that names the one who did the action (ramuni cheta) names the doer, not the means.

This is a textbook-level account; the count and definitions of the karakas differ by book (subject to verification).