సమాహార ద్వంద్వ సమాసం

నిర్వచనం Definition

ఇది ద్వంద్వ సమాసంలో ఒక ఉపరకం. 'సమాహారం' అంటే కలిపి ఉంచిన సముదాయం. ఇందులో పదాలు వేర్వేరు వ్యక్తులను చెప్పడం కంటే, అవన్నీ కలిసి ఏర్పడే ఒక సముదాయాన్ని, ఒక జాతి సమూహాన్ని సూచిస్తాయి.

ఉదాహరణకు 'అన్నపానాలు' = అన్నమును పానమును; అంటే తిండి, తాగుడు అనే ఒక సముదాయం (సరిచూడాలి).

This is a subkind of dvandva. "Samaharam" means a collection put together. Here the members do not name separate individuals so much as a set formed by all of them together, a group of a kind.

For example, annapanalu = annamunu panamunu, "food and drink" taken together as one set (subject to verification).

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

గుర్తించే పద్ధతి: సమస్త పదాన్ని విప్పి, 'మరియు' పెట్టి చదవండి. ఆ రెండూ (లేదా అన్నీ) కలిసి ఒక సముదాయంగా అనిపిస్తే, అంటే 'వాటి సమూహం' అని చెప్పగలిగితే అది సమాహార ద్వంద్వం కావచ్చు.

అన్నపానాలు = అన్నమును పానమును (తిండి, తాగుడు వంటి సముదాయం).

ఇతరేతర ద్వంద్వంలో ప్రతి పదం ఒక్కొక్క వ్యక్తిని చెబుతుంది (రామలక్ష్మణులు); సమాహార ద్వంద్వంలో కలిసిన సముదాయమే ప్రధానం.

How to recognise it: open the compound up and put "and" between the words. If the members seem to form one set together, so that it can be said to mean "the group of them", it may be a samahara dvandva.

annapanalu = annamunu panamunu, "food and drink" as one set.

In an itaretara dvandva each word stands for a separate individual (ramalakshmanulu); in a samahara dvandva the set formed together is the main thing.

గమనికలు Notes

సమాహార ద్వంద్వంలో సంస్కృత సంప్రదాయం సమస్త పదాన్ని ఏకవచన నపుంసకంగా చెబుతుంది; తెలుగులో ఈ విషయాన్ని గ్రంథాలు ఒకే విధంగా చెప్పవు (సరిచూడాలి). ఒక పదం ఇతరేతరమా, సమాహారమా అన్నది గ్రంథాన్ని బట్టి మారవచ్చు; ఇక్కడ ఇచ్చిన ఉదాహరణ ఒక సూచన మాత్రమే.

The Sanskrit tradition treats a samahara dvandva as singular and neuter; Telugu books do not all say the same on this point (subject to verification). Whether a given word is itaretara or samahara may depend on the book; the example here is only an indication.