యడాగమసంధి

నిర్వచనం Definition

యడాగమసంధి తెలుగు సంధుల్లో ఒకటి. 'ఆగమం' అంటే కొత్తగా వచ్చి చేరే వర్ణం. ఇక్కడ వచ్చి చేరేది 'య'. అచ్చుతో అంతమైన పూర్వపదం తరువాత అచ్చుతో మొదలయ్యే పరపదం వచ్చినప్పుడు, ఇతర సంధి జరగకపోతే, ఆ రెండు అచ్చుల మధ్య 'య' వస్తుంది.

Yadagama sandhi is one of the Telugu sandhis. An "agama" is a sound that is newly added. Here the added sound is "ya". When a word ending in a vowel is followed by a word beginning with a vowel, and no other sandhi takes place, a "ya" comes in between the two vowels.

నియమం, ఉదాహరణలు Rule and examples

నియమం (పాఠ్యపుస్తక రూపంలో): సంధి లేనిచోట అచ్చు తరువాత వచ్చే అచ్చుకు 'య' ఆగమంగా వస్తుంది.

ఉదాహరణలు:

మా + అమ్మ = మాయమ్మ

మా + ఇల్లు = మాయిల్లు

ఏమి + అంటివి = ఏమియంటివి

The rule, in textbook form: where there is no sandhi, a "ya" is added before a vowel that follows a vowel.

Examples:

ma + amma = mayamma

ma + illu = mayillu

emi + antivi = emiyantivi

గమనికలు Notes

ఈ సంధి ఇతర అచ్సంధులు (అత్వ, ఇత్వ, ఉత్వ సంధులు వంటివి) వికల్పంగా ఉన్నప్పుడు, అవి జరగని రూపంలో కనిపిస్తుంది. అందుకే 'ఏమంటివి' (ఇత్వసంధి జరిగినప్పుడు), 'ఏమియంటివి' (యడాగమం వచ్చినప్పుడు) అనే రెండు రూపాలు ఉంటాయి.

ఈ సంధిని అచ్సంధుల్లో చేర్చాలా, ఆగమ సంధిగా వేరుగా చెప్పాలా అనేది గ్రంథాన్ని బట్టి మారవచ్చు (సరిచూడాలి).

This sandhi appears in the form in which other achsandhis (such as atva, itva and utva sandhi) do not take place when they are optional. That is why there are two forms, "emantivi" (when itva sandhi takes place) and "emiyantivi" (when the ya comes in).

Whether this sandhi is counted among the achsandhis or treated separately as a sandhi of insertion may differ by book (subject to verification).