ఆటవెలది

నిర్వచనం Definition

ఆటవెలది జాతి ఛందస్సులలో ఒకటి. పద్యానికి నాలుగు పాదాలు. మొదటి, మూడవ పాదాలలో మూడు సూర్య గణాలు, ఆ తరువాత రెండు ఇంద్ర గణాలు ఉంటాయి; రెండవ, నాలుగవ పాదాలలో ఐదు సూర్య గణాలు ఉంటాయి. యతి స్థానం ప్రతి పాదంలో నాలుగవ గణం మొదటి అక్షరం.

"ఆట" అంటే నాట్యం, "వెలది" అంటే స్త్రీ; పేరును "నాట్యం చేసే స్త్రీ" అని చెప్పవచ్చు.

Ataveladi is one of the jati metres. A verse has four lines. Lines 1 and 3 have three surya ganas followed by two indra ganas; lines 2 and 4 have five surya ganas. The yati place is the first letter of the fourth gana in each line.

"Aata" means dance and "veladi" means woman, so the name can be read as "a dancing woman".

ఉపయోగం Where it is used

ఆటవెలది సులభమైన లయ గల పద్యం కాబట్టి నీతి, లోకరీతి వంటి విషయాలు చెప్పే శతకాలలో విరివిగా వాడబడుతుంది. వేమన పద్యాలు ఈ ఛందస్సులోనివని ప్రసిద్ధి. కావ్యాలలో కూడా కవులు దీనిని ఉపయోగిస్తారు.

Because its rhythm is easy, ataveladi is widely used in shatakas that teach ethics and worldly wisdom. The verses of Vemana are well known to be in this metre. Poets also use it within kavyas.

గమనికలు Notes

ఇక్కడ ఇచ్చిన గణాల అమరిక, యతి స్థానం ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో సాధారణంగా కనిపించేవి; ఉపయోగించే ముందు సరిచూడండి (సరిచూడాలి). ప్రాస నియమం ఉందా లేదా అనేది ఇక్కడ చెప్పలేదు; దీనిని పాఠ్యపుస్తకాలలో చూడాలి. కొన్ని పాఠ్యపుస్తకాలు ఆటవెలదిని ఉపజాతులలో లెక్కిస్తాయి (వృత్తాలు – జాతులు పేజీ చూడండి).

The gana arrangement and yati place given here are those usually found in standard prosody textbooks; check them before relying on them (subject to verification). Whether prasa is compulsory is not stated here; see prosody textbooks. Some textbooks count ataveladi among the upajatulu (see the page on vruttalu and jatulu).