తేటగీతి

నిర్వచనం Definition

తేటగీతి జాతి ఛందస్సులలో ఒకటి: అక్షరాల ఖచ్చితమైన వరుసను కాక సూర్య, ఇంద్ర గణాల అమరికను బట్టి నిర్వచించబడుతుంది. పద్యానికి నాలుగు పాదాలు ఉంటాయి. గణాల ఖచ్చితమైన వరుస, యతి స్థానం ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో ఉన్నాయి.

"తేట" అంటే స్వచ్ఛమైన, స్పష్టమైన; పేరును "తేటైన గీతం" అని చెప్పవచ్చు.

Tetageeti is one of the jati metres: it is defined by the arrangement of surya and indra ganas rather than by an exact sequence of syllables. A verse has four lines. The exact order of ganas and the yati place are given in standard prosody textbooks.

"Teta" means clear or pure, so the name can be read as "a clear song".

ఉపయోగం Where it is used

తేటగీతి స్వతంత్ర పద్యంగా తెలుగు కావ్యాలలో, పద్యాలలో వాడబడుతుంది. అంతేకాక సీస పద్యం చివర వచ్చే చిన్న భాగం తేటగీతి లేదా ఆటవెలది లయలో ఉంటుంది. సులభమైన లయ కారణంగా కవులు దీనిని తరచు వాడతారు.

Tetageeti is used in Telugu kavyas and verse collections as a verse on its own. The short closing part of a seesam verse is also in the rhythm of tetageeti or ataveladi. Because of its easy rhythm poets use it often.

గమనికలు Notes

గణాల సంఖ్య, వరుస, యతి స్థానం, ప్రాస నియమం వంటి నిర్దిష్ట వివరాలు ఇక్కడ చెప్పలేదు; అవి ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో చూడాలి (సరిచూడాలి). కొన్ని పాఠ్యపుస్తకాలు తేటగీతిని ఉపజాతులలో లెక్కిస్తాయి (వృత్తాలు – జాతులు పేజీ చూడండి).

Specific details such as the number and order of ganas, the yati place and the prasa rule are not given here; see standard prosody textbooks (subject to verification). Some textbooks count tetageeti among the upajatulu (see the page on vruttalu and jatulu).