తెలుగు సాహిత్యంTelugu Sahityam

ద్విపద

Dwipada

ద్విపద రెండు పాదాలు మాత్రమే గల జాతి ఛందస్సు. ప్రతి పాదంలో నాలుగు గణాలు ఉంటాయని చెబుతారు (సరిచూడాలి). సుదీర్ఘ కథలు చెప్పే కావ్యాలకు తెలుగులో దీనిని వాడారు.

Dwipada is a jati metre of only two lines. Each line is said to have four ganas (subject to verification). In Telugu it has been used for long narrative poems.

నిర్వచనం Definition

ద్విపద అంటే రెండు పాదాలు గల పద్యం. ఇది జాతి ఛందస్సులలో ఒకటి: అక్షరాల ఖచ్చితమైన వరుసను కాక గణాల సంఖ్యను, రకాలను బట్టి నిర్వచించబడుతుంది. ప్రతి పాదంలో నాలుగు గణాలు, సాధారణంగా మూడు ఇంద్ర గణాలు, ఒక సూర్య గణం ఉంటాయని చెబుతారు (సరిచూడాలి). యతి, ప్రాస నియమాల వివరాలు ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో ఉన్నాయి.

A dwipada is a verse of two lines. It is one of the jati metres: defined by the number and kinds of ganas rather than by an exact sequence of syllables. Each line is said to have four ganas, usually three indra ganas and one surya gana (subject to verification). The rules for yati and prasa are given in standard prosody textbooks.

ఉపయోగం Where it is used

రెండు పాదాల పద్యాలను వరుసగా కూర్చి, పొడవైన కథా కావ్యాలను చెప్పడానికి ద్విపదను వాడతారు. ఉదాహరణకు గోన బుద్ధారెడ్డి రంగనాథ రామాయణం, పాల్కురికి సోమనాథుని బసవపురాణం ద్విపదలో రచించబడినవిగా ప్రసిద్ధి. ఇది జానపద గేయాల తీరుకు దగ్గరగా ఉంటుందని కూడా చెబుతారు (సరిచూడాలి).

The dwipada is used to tell long narratives, as a chain of two-line verses. For example, the Ranganatha Ramayanam of Gona Budda Reddy and the Basavapuranam of Palkuriki Somanatha are well known to be composed in dwipada. It is also said to be close in manner to folk songs (subject to verification).

గమనికలు Notes

ద్విపద కావ్యంలో ప్రత్యేక పద్య సమూహాలు ఉండవు; రెండు పాదాల పద్యాలు ఒకదాని వెనుక ఒకటిగా సాగుతాయి. యతి స్థానం, ప్రాస నియమం వంటి నిర్దిష్ట వివరాలు ఇక్కడ చెప్పలేదు; వాటిని ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో చూడాలి.

A dwipada poem has no grouping into larger stanzas: the two-line verses simply follow one another. Specific details such as the yati place and the prasa rule are not given here; see standard prosody textbooks.

సంబంధిత భావనలు Related concepts