చంపకమాల

నిర్వచనం Definition

చంపకమాల వృత్త కుటుంబానికి చెందిన ఛందస్సు. పద్యానికి నాలుగు పాదాలు; ప్రతి పాదంలో 21 అక్షరాలు. గణాల వరుస: న, జ, భ, జ, జ, జ, ర అనే ఏడు మూడక్షరాల గణాలు. యతి స్థానం పదకొండవ అక్షరం; ప్రాస నియమం ఉంది.

ఈ పేరును "చంపక (సంపెంగ) పూల మాల" అని విడదీసి చెప్పవచ్చు.

Champakamala is a metre of the vrutta family. A verse has four lines of 21 syllables each. The gana sequence is the seven three-syllable ganas na, ja, bha, ja, ja, ja, ra. The yati place is the 11th syllable, and the prasa rule applies.

The name can be read as "a garland of champaka (sampenga) flowers".

ఉపయోగం Where it is used

ఉత్పలమాలతో కలిసి చంపకమాల తెలుగు కావ్య, ప్రబంధ కవిత్వంలో చాలా సాధారణంగా వాడబడే వృత్తం. కవులు దీనిని వర్ణనలకు, స్తుతులకు, గంభీరమైన భావాలకు ఎంచుకుంటారు. పద్య నాటకాలలో కూడా ఇది ప్రసిద్ధం.

Along with utpalamala, champakamala is a vrutta very commonly used in Telugu kavya and prabandha poetry. Poets choose it for descriptions, praise and weighty themes. It is also well known in verse plays.

గమనికలు Notes

ఇక్కడ ఇచ్చిన అక్షరాల సంఖ్య, గణాల వరుస, యతి స్థానం ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో సాధారణంగా కనిపించేవి; ఉపయోగించే ముందు పాఠ్యపుస్తకంతో సరిచూడండి (సరిచూడాలి). ఏ కవి ఏ వృత్తాన్ని ఎంత తరచు వాడారు వంటి వివరాలు ఇక్కడ చెప్పలేదు.

The syllable count, gana sequence and yati place given here are those usually found in standard prosody textbooks; check them against a textbook before relying on them (subject to verification). Details such as how often a particular poet used the metre are not given here.