ఉత్పలమాల

నిర్వచనం Definition

ఉత్పలమాల వృత్త కుటుంబానికి చెందిన ఛందస్సు. పద్యానికి నాలుగు పాదాలు; ప్రతి పాదంలో 20 అక్షరాలు. గణాల వరుస: భ, ర, న, భ, భ, ర అనే ఆరు మూడక్షరాల గణాలు, తరువాత ఒక లఘువు, ఒక గురువు. యతి స్థానం పదవ అక్షరం; ప్రాస నియమం ఉంది.

ఈ పేరును "ఉత్పలాల (కలువపూల) మాల" అని విడదీసి చెప్పవచ్చు.

Utpalamala is a metre of the vrutta family. A verse has four lines of 20 syllables each. The gana sequence is the six three-syllable ganas bha, ra, na, bha, bha, ra, followed by one laghu and one guru. The yati place is the 10th syllable, and the prasa rule applies.

The name can be read as "a garland of utpalas (water lilies)".

ఉపయోగం Where it is used

తెలుగు కావ్య, ప్రబంధ కవిత్వంలో ఉత్పలమాల, చంపకమాల అనే రెండు వృత్తాలు చాలా సాధారణంగా వాడబడతాయి; ఈ రెండూ తరచు జంటగా చెప్పబడతాయి. వర్ణనలకు, స్తుతులకు, భావ గాంభీర్యం కావలసిన చోట్లకు కవులు దీనిని ఎంచుకుంటారు. పద్య నాటకాలలో కూడా ఇది ప్రసిద్ధం.

In Telugu kavya and prabandha poetry, utpalamala and champakamala are two of the most commonly used vruttas and are often named together. Poets choose them for descriptions, praise and passages that call for weight. They are also well known in verse plays.

గమనికలు Notes

ఇక్కడ ఇచ్చిన అక్షరాల సంఖ్య, గణాల వరుస, యతి స్థానం ప్రామాణిక ఛందశ్శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో సాధారణంగా కనిపించేవి; ఉపయోగించే ముందు పాఠ్యపుస్తకంతో సరిచూడండి (సరిచూడాలి). ఏ కవి ఏ వృత్తాన్ని ఎంత తరచు వాడారు వంటి వివరాలు ఇక్కడ చెప్పలేదు.

The syllable count, gana sequence and yati place given here are those usually found in standard prosody textbooks; check them against a textbook before relying on them (subject to verification). Details such as how often a particular poet used the metre are not given here.