క్త్వార్థకం

నిర్వచనం Definition

క్త్వార్థకం అంటే ఒక పని ముగిసి, ఆ తరువాత మరొక పని జరిగిందని తెలిపే అసమాపక క్రియ. ఇది వాక్యాన్ని ముగించదు; చివర సమాపక క్రియ వస్తుంది. ఈ రూపం ధాతువుకు '-ఇ' ప్రత్యయం చేరినట్టు '-ఇ' తో ముగుస్తుంది (చదివి, వచ్చి, తిని).

ఈ పేజీ 'కృదంతాలు' పేజీలో పేర్కొన్న నాలుగు రూపాల్లో ఒకదాన్ని విపులంగా చూపుతుంది.

Ktvartham is the non-finite verb that tells that one action was completed and that another happened after it. It does not close the sentence; a samapaka verb comes at the end. The form ends in "-i", as if the suffix "-i" were added to the root (chadivi, vachchi, tini).

This page takes up one of the four forms named on the page "Kridantalu".

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

గుర్తించే పద్ధతి: 'చేసి, ఆ తరువాత...' అని చదివితే వాక్యం సరిపోతే, క్రియ క్త్వార్థకం.

అతడు చదివి వెళ్ళాడు. (చదివి, ఆ తరువాత వెళ్ళాడు.)

ఆమె వచ్చి కూర్చుంది. (వచ్చి, ఆ తరువాత కూర్చుంది.)

వారు తిని పడుకున్నారు. (తిని, ఆ తరువాత పడుకున్నారు.)

ప్రతి వాక్యంలోనూ రెండు పనులనూ చేసినవారు ఒక్కరే (అతడు, ఆమె, వారు).

How to recognise it: if "having done ..., then ..." fits the sentence, the verb is ktvartham.

atadu chadivi velladu. (Having read, he went.)

ame vachchi kurchundi. (Having come, she sat.)

varu tini padukunnaru. (Having eaten, they lay down.)

In every sentence the doer of both actions is the same (he, she, they).

గమనికలు Notes

రెండు పనులకూ కర్త ఒక్కరే అవడం ఈ రూపం యొక్క సాధారణ లక్షణమని పాఠ్యపుస్తకాల్లో చెబుతారు. కొన్నిసార్లు ఇది కారణ భావాన్ని కూడా సూచించవచ్చు (సరిచూడాలి). కర్తలు వేరైతే ఇతర రూపాలు వాడతారు (చేదర్థకం వంటివి).

ఈ రూపాల పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఇవ్వలేదు; ఇక్కడ ఇచ్చింది పాఠ్యపుస్తక స్థాయి వివరణ. 'కృదంతాలు' పేజీలో చెప్పినట్లే, అసమాపక క్రియల రకాలు, వాటి పేర్లు గ్రంథాన్ని బట్టి మారతాయి.

It is said in textbooks that having the same doer for both actions is the usual feature of this form. At times it may also suggest a reason (subject to verification). When the doers differ, other forms are used (such as the chedartham).

Full details of these forms are not given here; this is a textbook-level account. As the page "Kridantalu" says, the kinds of non-finite verbs and their names differ by book.