అజంతాలు, హలంతాలు

నిర్వచనం Definition

అచ్ అంటే అచ్చు, హల్ అంటే హల్లు; అంతం అంటే చివర. అజంతం అంటే అచ్చు చివర ఉన్న పదం; హలంతం అంటే హల్లు చివర ఉన్న పదం. పదం చివర ఉన్న ధ్వనిని బట్టి చేసే ఈ విభజనను వ్యాకరణ గ్రంథాలు పదాలను, ప్రాతిపదికలను వర్గీకరించడానికి వాడతాయి.

Ach means vowel, hal means consonant, and antam means end. An ajantam is a word with a vowel at the end; a halantam is a word with a consonant at the end. Grammar books use this division by the final sound to classify words and noun stems.

గుర్తించడం, ఉదాహరణలు Recognising it, examples

తెలుగు అజంతాలు: రాముడు (ఉ), నది (ఇ), ఇల్లు (ఉ), కాకి (ఇ), ఊరు (ఉ).

సంస్కృత మూలమైన కొన్ని పదాలు మూలభాషలో హల్లుతో ముగుస్తాయి; తెలుగులో వాటికి అచ్చు చేరుతుంది: తపస్ → తపస్సు, యశస్ → యశస్సు.

అందుకే తెలుగును అజంత భాష అంటారు. పదాల్లో అచ్చు ముగింపు ఉండడం వల్ల సంధి నియమాలు పదం చివరి అచ్చును బట్టి ఉంటాయి (ఉత్వసంధి, ఇత్వసంధి, అత్వసంధి వంటివి).

Telugu ajantalu: ramudu (u), nadi (i), illu (u), kaki (i), uru (u).

Some words of Sanskrit origin end in a consonant in the source language; Telugu adds a vowel to them: tapas becomes tapassu, yashas becomes yashassu.

This is why Telugu is called an ajanta bhasha. Because words end in vowels, the rules of sandhi depend on the final vowel of the word (utva, itva and atva sandhi, for example).

గమనికలు Notes

ఇంగ్లీషు, ఉర్దూ వంటి భాషల నుంచి వచ్చిన కొన్ని పదాలను మాట్లాడేటప్పుడు, కొన్నిసార్లు రాసేటప్పుడు కూడా హల్లుతో ముగించవచ్చు; ఇది ఎంత సాధారణమో వాడుకను బట్టి మారుతుంది (సరిచూడాలి). 'అజంత భాష' అనే వర్ణన ప్రధానంగా తెలుగు స్వంత పదాల లక్షణాన్ని చెబుతుంది. అనుస్వారంతో ముగిసే పదాలను (పుస్తకం) ఎలా చేర్చాలో పుస్తకాలు వేరుగా చెప్పవచ్చు (సరిచూడాలి).

Some words that came from languages such as English or Urdu may end in a consonant in speech, and sometimes in writing; how common this is varies with use (subject to verification). The description "ajanta bhasha" mainly states a feature of Telugu's own words. Books may treat words ending in the anuswara (pustakam) in different ways (subject to verification).